W Polsce rynek finansowych instrumentów pochodnych rozpoczął funkcjonowanie w latach 90. XX wieku. Pierwsze pozagiełdowe opcje walutowe zostały wystawione w lutym 1996 r. przez ING Bank S.A., podczas gdy na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie pojawiły się dopiero w 2003 r.

Opcje dają prawo do nabycia (w przypadku opcji kupna) lub sprzedaży (gdy chodzi o opcję sprzedaży) instrumentu bazowego po określonej cenie i w ustalonym dniu wykonania. W zamian za to prawo (kupna bądź sprzedaży) osoba posiadająca opcję musi zapłacić w momencie zawarcia transakcji cenę zwaną premią opcyjną. Wycena wartości opcji jest bardzo trudna, gdyż nawet niewielkie wahania notowań przedmiotu transakcji silnie na nią wpływają. Wśród innych istotnych czynników możemy wymienić: wysokość stóp procentowych, czas pozostający do wygaśnięcia opcji, cena instrumentu bazowego oraz cena wykonania. Stopa procentowa wolna od ryzyka, gdy wzrasta – powoduje spadek cen opcji sprzedaży, gdy maleje – prowadzi do spadku cen opcji kupna. Wysoka wartość czasowa opcji związana jest z długim czasem pozostającym do jej wygaśnięcia, analogicznie gdy czas się zmniejsza – zmniejsza się również wartość. W przypadku ceny instrumentu bazowego, im jest większa tym wyższa jest wartość opcji kupna; odwrotnie jest w przypadku opcji sprzedaży.

Jak już wcześniej zaznaczyliśmy, na rynku występują dwie strony transakcji czyli kupujący (nabywca opcji) i sprzedający (wystawca opcji). Nabywca, który posiada prawo do kupna bądź sprzedaży instrumentu bazowego, zajmuje pozycję długą. Rezygnuje z prawa wykonania opcji w dwóch przypadkach: pierwszy dotyczy opcji kupna CALL i momentu gdy cena wykonania opcji jest wyższa od ceny instrumentu bazowego, drugi opcji sprzedaży PUT gdy cena wykonania jest niższa od ceny instrumentu bazowego. Natomiast osoba, która wystawia opcję zajmuje pozycję krótką. Ma on obowiązek nabycia (opcja sprzedaży PUT) bądź sprzedaży (opcja kupna CALL) owego instrumentu finansowego po ustalonej wcześniej cenie oraz w ustalonym dniu wykonania. Jednak dotyczy to tylko sytuacji, w której posiadacz opcji zdecyduje się na jej wykonanie. Sprzedający zawsze otrzymuje od kupującego premię, w zamian zobowiązuje się do wykonania opcji oraz wnosi i utrzymuje depozyt zabezpieczający aż do wygaśnięcia opcji.

W opcjach można zająć cztery pozycje. Pierwszą jest długa pozycja w opcjach kupna, w której nabywca płaci premię i tylko do tej wysokości ponosi ryzyko. W teorii potencjalny zysk jest nieograniczony. Drugą – długa pozycja w opcjach sprzedaży. Tutaj również ryzyko ograniczone jest do wysokości zapłaconej premii, natomiast potencjalny zysk ogranicza się do ceny wykonania. Trzecią – krótka pozycja w opcjach kupna. Przeciwnie do pierwszej pozycji ryzyko dla wystawcy jest nieograniczone, a potencjalny zysk może być równy jedynie wysokości otrzymanej premii. Czwartą i jednocześnie ostatnią jest krótka pozycja w opcjach sprzedaży. Tak jak w poprzedniej, potencjalny zysk jest równy wysokości otrzymanej premii, za to ryzyko nie jest tak wysokie gdyż jest ograniczone jedynie do ceny wykonania opcji.

Opcje pozwalają na spekulację, stosowanie strategii zabezpieczających portfel akcji czy zarabianie na arbitrażu. Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie możemy obracać opcjami na indeks WIG20. Inwestując w nie należy pamiętać, że niestety cechują się niewielką płynnością.